Diagnose prostaatkanker
21-12-2009
Stap vooruit in diagnose en behandeling met histoscan
In het Tergooienziekenhuis in Hilversum wordt nu ruim een jaar gewerkt met de zogenaamde Histoscan. De tot nu toe behaalde resultaten zijn dusdanig bemoedigend dat de ziekenhuisdirectie onlangs besloot door te gaan met het gebruik van deze scan. Uroloog dr. Bram Zeijlemaker trekt de kar van deze zeer geavanceerde apparatuur in Nederland en vertelt ProstaatKankerStichting.nl zijn ervaringen.
Hoe werkt deze scanapparatuur en wanneer wordt deze scan ingezet?
“De Histoscan is een transrectale echo die in staat is uitzonderlijk kleine afwijkingen in het prostaatweefsel aan te tonen. De echosonde wordt rectaal ingebracht en een motortje in deze sonde scant de prostaat driedimensionaal. De computer zoekt veranderingen van echogolven ten gevolge van hun interactie met kankerweefsel, op basis van onregelmatige vorm, onregelmatige grenzen, meer bloedvaten, minder waterinhoud en minder elasticiteit. Een computerprogramma vertaalt deze beelden in een kleurenmap met aanduiding van verdachte letsels. Het brengt de prostaat driedimensionaal in beeld en kleurt de door de echo gevonden afwijkingen.
Patiënten die een verhoogde PSA hebben en waarbij nog geen diagnose ‘prostaatkanker’ is gesteld, onderzoek ik voor het nemen van biopten met deze apparatuur. Als de computer afwijkingen in de weefselstructuur heeft gevonden kan ik bij het nemen van de biopten in die afwijkende kleuren gerichter aanprikken. De kans dat ik de tumor niet vind wordt veel kleiner en ik kan vaak volstaan met minder biopten. Dit is een voordeel voor de patiënt want alhoewel ik de prostaat voor het nemen van biopten een lichte verdoving geef blijft het nemen van biopten niet prettig voor de patiënt. De patholoog hoeft op deze wijze ook minder biopten te onderzoeken.”
Zijn er nog meer voordelen van de Histoscan?
“De gegevens van de eerste Histoscan van een patiënt kunnen met latere scans worden vergeleken zodat je de tumor in zijn groei kunt volgen. Dit is vooral van belang voor patiënten die voor een beleid van ‘actief volgen’ van de tumor hebben gekozen. Het moment van ingrijpen kan met grotere precisie worden gekozen. Daarnaast kan de chirurg of radiotherapeut met de beelden van de Histoscan een betere inschatting maken van de locatie waar ingegrepen moet worden. Al voor de operatie kan een chirurg inschatten of een zenuwsparende radicale prostatectomie tot de mogelijkheden behoort. Uiteindelijk heeft dat grote invloed op de kwaliteit van leven.”
Waarom heeft alleen het Tergooienziekenhuis in Hilversum deze apparatuur?
“De apparatuur is kostbaar en kost per te behandelen patiënt extra tijd die niet is doorberekend in de vergoedingen. Die tijd is er vaak niet en ook andere ziekenhuizen kunnen hun budget maar één keer uitgeven. De besparingen die deze verfijnde diagnostiek uiteindelijk gaat opleveren moeten nog berekend worden, maar dat is een probleem bij alle nieuwe apparatuur. De kosten gaan voor de baten uit. Inmiddels is in het Erasmus MC in Rotterdam deze apparatuur ook sinds enkele maanden aanwezig. We willen in studieverband de voor- en nadelen van Histoscan onderzoeken.”